ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಿಹಿಯ ಗುರುತು – ತೊಡೆದೇವು…

ವಿಶೇಷ ಲೇಖನ: ಕು| ಸನ್ನಿಧಿ, ಶಿರಸಿ
ಕರ್ನಾಟಕದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿ ತನ್ನ ಸುಂದರ ಪ್ರಕೃತಿ, ವೈವಿಧ್ಯಮಯ ಸಂಸ್ಕೃತಿ ಮತ್ತು ರುಚಿಕರವಾದ ಆಹಾರ ಪದ್ಧತಿಗಳಿಂದ ಪ್ರಸಿದ್ಧವಾಗಿದೆ. ಇಲ್ಲಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಬದುಕಿನೊಂದಿಗೆ ಬೆಸೆದು ಕೊಂಡಿರುವ ಹಲವಾರು ವಿಶಿಷ್ಟ ತಿನಿಸುಗಳಿವೆ.
ಅಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ ತೊಡೆದೇವು (Sಟbಛಿbಛಿq). ಈ ಸಿಹಿತಿನಿಸು ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು, ಮನೆಮದುವೆ ಗಳು ಮತ್ತು ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುವ ಪರಂಪರೆಯ ಆಹಾರವಾಗಿದೆ.
ತೊಡೆದೇವು ಎಂಬ ಪದವೇ ಅದರ ತಯಾರಿಕಾ ವಿಧಾನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ. ತೊಡೆದು ಎಂದರೆ ಹಿಟ್ಟು ಅಥವಾ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಚೆನ್ನಾಗಿ ಮಿಶ್ರಣ ಮಾಡುವುದು ಅಥವಾ ಕಲೆಸುವುದು ಎಂಬರ್ಥ. ಈ ತಿನಿಸು ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟು, ಬೆಲ್ಲ, ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಮತ್ತು ತುಪ್ಪ ಬಳಸಿ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಕಡೆಗಳಲ್ಲಿ ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ, ಎಳ್ಳು ಅಥವಾ ಕಡಲೆಕಾಯಿ ಸೇರಿಸಿ ಇದರ ರುಚಿಯನ್ನು ಹೆಚ್ಚಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ತೊಡೆದೇವು ತಯಾರಿಸುವ ವಿಧಾನವೂ ಸರಳವಾದz ಆದರೆ ಅದರಲ್ಲಿರುವ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸ್ಪರ್ಶವೇ ಅದನ್ನು ವಿಶೇಷವಾಗಿಸುತ್ತದೆ. ಮೊದಲು ಬೆಲ್ಲವನ್ನು ನೀರಿನಲ್ಲಿ ಕರಗಿಸಿ ಪಾಕದಂತಾಗುವವರೆಗೆ ಕುದಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ನಂತರ ಅದಕ್ಕೆ ಅಕ್ಕಿಹಿಟ್ಟು, ತೆಂಗಿನ ತುರಿ ಮತ್ತು ಏಲಕ್ಕಿ ಪುಡಿ ಸೇರಿಸಿ ಚೆನ್ನಾಗಿ ಕಲೆಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಈ ಮಿಶ್ರಣವನ್ನು ಸಣ್ಣ ಉಂಡೆಗಳಾಗಿ ಮಾಡಲಾಗುತ್ತದೆ ಅಥವಾ ಕೆಲವಡೆ ಚಪ್ಪಟೆಯಾಗಿ ಮಾಡಿ ಬಾಳೆ ಎಲೆಯ ಮೇಲೆ ಇಟ್ಟು ಬಾಡಿಸಿ ಅಥವಾ ಬೇಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಲವು ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ತುಪ್ಪದಲ್ಲಿ ಸ್ವಲ್ಪ ಹುರಿದು ಕೊಡುವ ಪದ್ಧತಿಯೂ ಇದೆ.
ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಯ ಗ್ರಾಮೀಣ ಮನೆಗಳಲ್ಲಿ ಹಬ್ಬದ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಅಡಿಗೆಮನೆಯಲ್ಲಿ ಈ ಸಿಹಿತಿನಿಸಿನ ಸುಗಂಧ ಹರಡಿರುವುದು ಸಾಮಾನ್ಯ ದೃಶ್ಯ. ವಿಶೇಷವಾಗಿ ಸುಗಿ ಹಬ್ಬ, ನವರಾತ್ರಿ, ದೀಪಾವಳಿ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬ ಸಮಾರಂಭಗಳಲ್ಲಿ ತೊಡೆದೇವು ಮಾಡುವುದು ಒಂದು ಸಂಪ್ರದಾಯವಾಗಿ ಮುಂದುವರಿದಿದೆ. ಹಿರಿಯರು ಈ ತಿನಿಸನ್ನು ಮಕ್ಕಳಿಗೆ ಮಾಡಿಕೊಟ್ಟು ಅದರ ರುಚಿಯ ಜೊತೆಗೆ ಸಂಸ್ಕೃತಿಯನ್ನೂ ಹಂಚಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾರೆ.
ಇಂದಿನ ಆಧುನಿಕ ಯುಗದಲ್ಲಿ ಫಾಸ್ಟ್ ಫುಡ್ ಮತ್ತು ಹೊಸಹೊಸ ಸಿಹಿತಿನಿಸುಗಳು ಬಂದಿದ್ದರೂ, ತೊಡೆದೇವುಂತಹ ಗ್ರಾಮೀಣ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳು ನಮ್ಮ ಪರಂಪರೆಯ ಸುವಾಸನೆಯನ್ನು ಉಳಿಸಿಕೊಂಡಿವೆ. ಇವು ಕೇವಲ ರುಚಿಗಷ್ಟೇ ಸೀಮಿತವಲ್ಲ; ನಮ್ಮ ಸಂಸ್ಕೃತಿ, ಕುಟುಂಬ ಬಾಂಧವ್ಯ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮೀಣ ಜೀವನಶೈಲಿಯ ಸಂಕೇತಗಳಾಗಿವೆ.
ಒಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಹೇಳುವುದಾದರೆ, ತೊಡೆದೇವು ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಸಿಹಿ ಪರಂಪರೆಯ ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಆದರೆ ಅಮೂಲ್ಯ ಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಇಂತಹ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತಿನಿಸುಗಳನ್ನು ಉಳಿಸಿ ಮುಂದಿನ ಪೀಳಿಗೆಗೂ ಪರಿಚಯಿಸುವುದು ನಮ್ಮೆಲ್ಲರ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯಾಗಿದೆ.