ಪ್ರಕೃತಿಯ ಪುಟ್ಟ ಪರಾಗಸೇನಾನಿಗಳು…

ಪ್ರತಿ ವರ್ಷ ಮೇ ೨೦ರಂದು ಆಚರಿಸಲಾಗುವ ವಿಶ್ವ ಜೇನು ನೊಣ ದಿನವು ಪ್ರಕೃತಿಯ ಅತ್ಯಂತ ಪರಿಶ್ರಮಿ ಜೀವಿಗಳಾದ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಜಗತ್ತಿಗೆ ನೆನಪಿಸುವ ದಿನವಾಗಿದೆ.
ಆಹಾರ ಉತ್ಪಾದನೆ, ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ, ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯ ಮತ್ತು ಮಾನವ ಜೀವನದ ಉಳಿವಿನಲ್ಲಿ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಪಾತ್ರ ಅಪಾರವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಇಂದಿನ ಪರಿಸರ ಮಾಲಿನ್ಯ, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೃಷಿ ಮತ್ತು ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆಯಿಂದ ಜೇನು ನೊಣಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಸಂಕಷ್ಟದಲ್ಲಿದೆ.
ಈ ಹಿನ್ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನವು ಕೇವಲ ಆಚರಣೆಗೆ ಸೀಮಿತವಾಗದೆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸುವ ಮಾನವ ಸಮಾಜದ ಹೊಣೆಗಾರಿಕೆಯನ್ನು ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುವ ಜಾಗತಿಕ ಸಂದೇಶವಾಗಿದೆ.
ಕಣ್ಣಿಗೆ ಅತಿ ಸಣ್ಣದಾಗಿ ಕಾಣುವ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಭೂಮಿಯ ಜೀವಚಕ್ರವನ್ನು ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ಇಡುವ ಅಪ್ರತಿಮ ಶಕ್ತಿಗಳು. ಅವುಗಳ ನಿರಂತರ ಪರಿಶ್ರಮವಿಲ್ಲದೆ ಹಸಿರು ಪ್ರಕೃತಿ, ಆಹಾರ ಭದ್ರತೆ ಮತ್ತು ಜೀವ ವೈವಿಧ್ಯದ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಅಪಾಯಕ್ಕೊಳಗಾಗುತ್ತದೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಈ ದಿನ ಜಗತ್ತಿಗೆ ಮನದಟ್ಟು ಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಹೂವಿನಿಂದ ಹೂವಿಗೆ ಹಾರುತ್ತಾ ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶ ನಡೆಸುವ ಜೇನುನೊಣಗಳು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಿಜವಾದ ಕೃಷಿಕರು. ಮನುಷ್ಯನು ಬಿತ್ತನೆ ಮಾಡಬಹುದು, ನೀರುಣಿಸಬಹುದು. ಆದರೆ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಜೀವ ತುಂಬುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಜೇನುನೊಣಗಳೇ ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತವೆ. ವಿಶ್ವದ ಸುಮಾರು ಶೇ.೭೫ ಆಹಾರ ಬೆಳೆಗಳು ಪರಾಗಸ್ಪರ್ಶದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತವಾಗಿವೆ ಎನ್ನುವುದು ವಿeನಿಗಳ ಅಭಿಪ್ರಾಯ. ಹಣ್ಣು ಗಳು, ತರಕಾರಿಗಳು, ಬೇಳೆಕಾಳು ಗಳು, ಕಾಫಿ, ಬಾದಾಮಿ ಸೇರಿದಂತೆ ಅನೇಕ ಬೆಳೆಗಳ ಉತ್ಪಾದನೆಗೆ ಜೇನುನೊಣಗಳ ಪಾತ್ರ ಅತ್ಯಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳು ಇಲ್ಲದ ಜಗತ್ತನ್ನು ಕ್ಷಣಕಾಲ ಕಲ್ಪಿಸಿಕೊಂಡರೆ ಭವಿಷ್ಯದ ಭಯಾನಕ ಚಿತ್ರಣ ಗೋಚರಿಸುತ್ತದೆ. ಕೃಷಿ ಉತ್ಪಾದನೆ ಕುಸಿತಗೊಳ್ಳುತ್ತದೆ, ಆಹಾರ ಕೊರತೆ ಉಂಟಾಗುತ್ತದೆ, ಪೌಷ್ಟಿಕಾಂಶದ ಅಭಾವ ಹೆಚ್ಚುತ್ತದೆ. ಪರಿಸರ ಸಮತೋಲನ ಹದಗೆಟ್ಟು ಅನೇಕ ಜೀವಿಗಳ ಅಸ್ತಿತ್ವವೇ ಪ್ರಶ್ನಾರ್ಥಕ ವಾಗಬಹುದು. ಇದೇ ಕಾರಣಕ್ಕೆ ವಿeನಿ ಆಲ್ಬರ್ಟ್ ಐನ್‌ಸ್ಟೀನ್ ಅವರು ಜೇನುನೊಣಗಳು ಭೂಮಿಯಿಂದ ನಾಶವಾದರೆ ಮಾನವಕುಲದ ಬದುಕು ಕೂಡ ಅಪಾಯಕ್ಕೆ ಸಿಲುಕುತ್ತದೆ ಎಂದು ಎಚ್ಚರಿಸಿದ್ದರೆಂದು ಹೇಳಲಾಗುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನದ ಆಚರಣೆಗೆ ಸಹ ವಿಶಿಷ್ಟ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಇದೆ. ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಅಪಾರ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಿದ ಸ್ಲೋವೇನಿಯಾದ ಪ್ರಸಿದ್ಧ ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕಾರ ಆಂಟನ್ ಜಾನ್ಸಾ ಅವರ ಜನ್ಮದಿನದ ನೆನಪಿಗಾಗಿ ವಿಶ್ವಸಂಸ್ಥೆಯು ೨೦೧೭ರಲ್ಲಿ ಮೇ ೨೦ ಅನ್ನು ಅಧಿಕೃತವಾಗಿ ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನವೆಂದು ಘೋಷಿಸಿತು. ಅವರನ್ನು ಆಧುನಿಕ ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಯ ಪಿತಾಮಹ ರೆಂದು ಗೌರವಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
ಆದರೆ ಇಂದು ಜೇನು ನೊಣಗಳ ಬದುಕು ಸಂಕಷ್ಟದ ದಾರಿಯಲ್ಲಿದೆ. ಕೃಷಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಯಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ವಿಷಕಾರಿ ಕೀಟನಾಶಕಗಳು ಅವುಗಳ ಜೀವಕ್ಕೆ ಮಹಾ ಅಪಾಯವಾಗಿವೆ. ಹವಾಮಾನ ಬದಲಾವಣೆ, ಅಕಾಲಿಕ ಮಳೆ, ಉಷ್ಣಾಂಶ ಏರಿಕೆ ಮತ್ತು ಋತುಚಕ್ರದ ವ್ಯತ್ಯಾಸಗಳು ಜೇನುನೊಣಗಳ ಆಹಾರ ಸಂಗ್ರಹಣೆಯ ಚಕ್ರವನ್ನು ಅಸ್ತವ್ಯಸ್ತಗೊಳಿಸುತ್ತಿವೆ. ಅರಣ್ಯ ನಾಶದಿಂದ ಹೂವುಗಳು ಮತ್ತು ವಾಸಸ್ಥಳಗಳ ಕೊರತೆ ಹೆಚ್ಚುತ್ತಿದೆ. ವಾಯು ಮಾಲಿನ್ಯದಿಂದ ಹೂವಿನ ಪರಿಮಳವನ್ನು ಗುರುತಿಸಲು ಸಹ ಜೇನುನೊಣಗಳಿಗೆ ಕಷ್ಟವಾಗುತ್ತಿದೆ ಎಂದು ಸಂಶೋಧನೆಗಳು ತಿಳಿಸಿವೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳು ಕೇವಲ ಬೆಳೆಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸಹಾಯಕವಲ್ಲ, ಅವು ಕಾಡು ಸಸ್ಯಗಳ ಉಳಿವಿನ ಲ್ಲಿಯೂ ಮಹತ್ವದ ಪಾತ್ರವಹಿಸು ತ್ತವೆ. ಸಸ್ಯಗಳು ಉಳಿದರೆ ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉಳಿಯುತ್ತವೆ, ಪಕ್ಷಿಗಳು ಉಳಿದರೆ ಜೀವಚಕ್ರ ಸಮತೋಲನದಲ್ಲಿ ರುತ್ತದೆ. ಹೀಗಾಗಿ ಜೇನುನೊಣ ಗಳನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಸಂಪೂರ್ಣ ಪರಿಸರ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ.
ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆ ಇಂದು ಗ್ರಾಮೀಣ ಆರ್ಥಿಕತೆಗೆ ಆಶಾಕಿರಣ ವಾಗುತ್ತಿದೆ. ಕಡಿಮೆ ವೆಚ್ಚದಲ್ಲಿ ಆರಂಭಿಸಬಹುದಾದ ಈ ಉದ್ಯಮ ರೈತರು ಮತ್ತು ಯುವಕರಿಗೆ ಉತ್ತಮ ಆದಾಯದ ಮಾರ್ಗವಾಗಿ ಬೆಳೆಯುತ್ತಿದೆ. ಜೇನು, ಮೆಣಸು, ಪ್ರೋಪೊಲಿಸ್, ರಾಯಲ್ ಜೆಲ್ಲಿ ಮುಂತಾದ ಉತ್ಪನ್ನಗಳಿಗೆ ದೇಶ- ವಿದೇಶಗಳಲ್ಲಿ ಉತ್ತಮ ಬೇಡಿಕೆ ಇದೆ. ಭಾರತದಲ್ಲಿಯೂ ರಾಷ್ಟ್ರೀಯ ಜೇನು ಮಂಡಳಿ ಮತ್ತು ಕೃಷಿ ಇಲಾಖೆ ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕೆಗೆ ಉತ್ತೇಜನ ನೀಡುತ್ತಿರುವುದು ಸಂತಸದ ಸಂಗತಿ.
ಜೇನುನೊಣಗಳ ಉಳಿವಿಗೆ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬರೂ ತಮ್ಮ ಮಟ್ಟಿಗೆ ಕೊಡುಗೆ ನೀಡಬಹುದು. ಮನೆಗಳ ಸುತ್ತ ಹೂ ಬಿಡುವ ಸಸ್ಯಗಳನ್ನು ನೆಡುವುದು, ರಾಸಾಯನಿಕ ಕೀಟನಾಶಕ ಬಳಕೆಯನ್ನು ಕಡಿಮೆ ಮಾಡುವುದು, ಪರಿಸರ ಸ್ನೇಹಿ ಕೃಷಿಯನ್ನು ಉತ್ತೇಜಿಸುವುದು, ಸ್ಥಳೀಯ ಜೇನು ಸಾಕಾಣಿಕಾರರಿಗೆ ಬೆಂಬಲ ನೀಡುವುದು ಮತ್ತು ಮಕ್ಕಳಲ್ಲಿ ಪ್ರಕೃತಿ ಪ್ರೇಮ ಬೆಳೆಸು ವುದು ಇಂದಿನ ಅಗತ್ಯವಾಗಿದೆ.
ಜೇನುನೊಣಗಳು ನಮಗೆ ಕೇವಲ ಜೇನನ್ನು ಮಾತ್ರ ನೀಡುವುದಿಲ್ಲ, ಅವು ಶಿಸ್ತು, ಪರಿಶ್ರಮ, ಸಹಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮೂಹ ಬದುಕಿನ ಮಹತ್ವವನ್ನು ಪರೋಕ್ಷವಾಗಿ ಬೋಧಿಸುತ್ತವೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗೆ ಹೊಂದಾಣಿಕೆ ಯಿಂದ ಬದುಕುವ ಕಲೆಯನ್ನು ಅವುಗಳ ಬದುಕು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುತ್ತದೆ.
ಈ ಪುಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳ ಗುನುಗು ಭೂಮಿಯ ಭವಿಷ್ಯದ ಸಂಗೀತ ವಾಗಿದೆ. ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಮಾನವ ಬದುಕಿನ ಭದ್ರತೆಯನ್ನು ಉಳಿಸುವುದೇ ಆಗಿದೆ. ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನವು ಪ್ರಕೃತಿ ಮತ್ತು ಮಾನವನ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೆ ನೆನಪಿಸಿ, ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಉಳಿಸಿ; ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಬೆಳಗಿಸಿ ಎಂಬ ಮಹತ್ವದ ಸಂದೇಶ ಸಾರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಪುಟ್ಟ ಜೀವಿಗಳು ನಮ್ಮ ಜೀವನದ ದೊಡ್ಡ ಆಧಾರ. ಜೇನುನೊಣಗಳನ್ನು ಉಳಿಸುವುದು ಎಂದರೆ ಭೂಮಿಯ ಭವಿಷ್ಯವನ್ನು ಉಳಿಸುವಂತೆಯೇ. ವಿಶ್ವ ಜೇನುನೊಣ ದಿನವು ಮಾನವ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯ ನಡುವಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧವನ್ನು ಮತ್ತೊಮ್ಮೆ ನೆನಪಿಸುವ ಮಹತ್ವದ ದಿನವಾಗಿದೆ.